Khánh Ly nói về Dalat

Tác giả: Ca sĩ Khánh Ly

(Phần giới thiệu của Hồi Ký “Chuyện Kể Sau 40 Năm”)

Đó là năm 1964, tôi và các con đang ở thành phố Dalat. Tôi vừa 18 tuổi, hai con, một gái, một trai. Ba mẹ con sống với nhau hồn nhiên như cây cỏ trong ngôi nhà hai từng rộng lớn vắng người, trên một ngôi đồi mà người ở đó gọi là đồi Miên – tên ông nội hai đứa nhỏ. Nhà không cổng ngõ, không hàng rào, đồi rộng thênh thang, từ hông nhà ngó xuống, là một thung lũng nhỏ xanh rì, nhìn mông ra xa thấp thoáng đâu đó mầu đỏ của ngói bên cạnh những vườn trồng rau quả xanh ngắt, tiệp với màu của lá cỏ. Nổi lên trên màu xanh mượt mà như tấm áo dạ hội bằng nhung, tôi có thể biết được đó là những vườn hoa.

Nguồn: Cô Khánh Ly hồi trẻ sao đẹp thế cô ? TCS yêu cô là đúng rồi, nghe tiếng hát cô cũng có thể hình dung vẻ đẹp cô !!!

Thuở đó, Dalat đẹp lắm. Người ta bảo Dalat đẹp bởi có 4 mùa giống như Hà Nội nên con gái Dalat tuy ít người xuất sắc nhưng ai nấy đều xinh xắn với nước da trắng hồng, mái tóc đen dày óng mượt. Tất cả đều vô tư, hồn nhiên và hiền lành. Các bà bán hàng trong chợ, dù là bán mắm cá, cũng mặc áo dài, bán đậu hủ rong cũng áo dài, bán ngô nướng lúc nửa khuya, bán mì Quảng, xôi gà cũng áo dài, hai má cứ ửng hồng lên bên cạnh bếp lửa.

Dalat có 4 mùa nhưng mùa nào cũng mát vào ban ngày, lạnh về đêm, chính thế, người ta mới thú vị khi cầm cái ngô nướng thoa mỡ hành còn nóng hổi, người ta mới cảm thấy cái nhẹ nhõm khi bước ra từ những phòng tắm nước nóng, xê xế rạp ciné Ngọc Hiệp. Bước qua bên kia đường, người ta có thể ghé vào tiệm cháo vịt, tiết canh vịt, gỏi vịt và ngay bên hông tiệm thịt vịt, cái quán mì Quảng nhỏ xíu, mái che là một vài tấm ván ép ghép với 4 cái ghế. Hai vợ chồng người bán mì Quảng tay thoăn thoắt đơm bún, chan nước hay dọn dẹp cái mặt bàn cũng chỉ là một tấm gỗ dài. Người bán vui cười nhìn khách xuýt xoa ăn trong cái nóng của bún, cái lạnh của con phố về khuya, vắng người.

Điều chắc chắn phải nói là người Dalat hiền. Hiền như nước mưa, nước suối. Hiền như cây trái tốt tươi. Hiền như hoa như gió. Như tiếng chuông reo bốn mùa. Hiền như bãi xe lam dăm ba chiếc im lìm nơi bến đậu. Hiền như những cơn mưa bất ngờ bay nghiêng qua thành phố, không hề làm rối chân khách bộ hành. Những con đường vắng lặng. Những ngôi biệt thự nằm xa nhau, không tường bao bộc, chỉ có hoa và hoa dưới những cây thông rải rác, tưởng như mọc vô tình không người săn sóc. Ấy thế mà trong cái vô tình gần như hoang dã ấy, luôn có những lúc rộ lên tiếng cười rộn ràng ngây thơ. Đời sống đẹp và đáng sống biết bao nhiêu.

Trước đó 2 năm, nói chính xác là vào tháng 11 năm 1962, khi tôi lên Dalat tìm sống, cùng đi trên chuyến xe đò Minh Trung với tôi, là chị Ngân Hà, một ca sĩ đẹp và được biết đến, không hiểu vì sao chị bỏ Sài Gòn ra đi. Lúc đó, người ta chưa nói đến chiến tranh. Sài Gòn đất rộng, người ít. Đời sống dễ dàng, người dân miền Nam chơn chất như ngọn lúa đồng bằng, cá tôm sông lạch, con đường Tự Do, sáng, trưa, chiều, tối chỉ khoảng trên một chục khách bộ hành, xích lô vài chiếc thông thả đạp như thi sĩ thơ thẩn tìm nàng thơ. Taxi cũng thỉnh thoảng ghé qua đỗ người xuống. Hình như Sài Gòn rất bằng lòng với nhịp sống thong thả, nhàn hạ. Thói quen của miền Nam trù phú đụng đâu cũng có cái ăn.

Tôi nhận lời lên hát cho Night Club ở Dalat với giá 2500 đồng một tháng, có cơm hai bữa và ngủ chung với các chị ở vũ trường, nếu không muốn về nhà. Kể ra thì không nhiều nhưng cũng chẳng hẹp gì lúc đó, lương Trung Úy cũng chỉ được như thế thôi. Ông bà nội của hai đứa nhỏ ở đó, tôi có cả nguyên một từng dưới rộng thênh thang. Hình như đây là kiểu nhà sàn lúc khởi thủy cất lên, nhưng rồi sẵn cột, xây thêm thành nhà hai tầng, chưa kể chung quanh đất trống, không trồng trọt gì ngoài mấy cây ổi, mấy giàn xu. Bên nội dường như chẳng ai để ý gì đến mấy mẹ con tôi ngoài chị Lê Quyên. Vài tháng sau, tiền lương được tăng, tôi tìm một người giữ con và ngày ngày nhảy xe lam, xe đò ra chợ Dalat.

Từ ngày di cư vào Nam, dẫu mới có 10 tuổi, tôi phải trông em, giặt quần áo, đi chợ rồi mới đi học. Mấy anh chị em chúng tôi sàn sàn tuổi nhau nhưng lại chẳng bao giờ có thì giờ hay có chuyện gì để chia sẻ với nhau. Nói tóm lại, tuổi thơ của tôi hoàn toàn mờ nhạt, không có gì đáng ghi nhớ trong sinh hoạt gia đình, ngoại trừ ông bố đêm nào cũng say rượu và bà mẹ hết ca cẩm chồng đến mắng chửi con. Dalat chính là khoảng trời tôi mơ ước, tưởng chừng như cuộc sống ngừng lại ở đó… Nhưng không. Cuộc đời tôi bắt đầu. Từ đó, ở đó.

Vũ trường Night Club dọn ra hôtel Du Parc, cạnh Nhà Thờ Chánh Toà, Bưu điện và đài phát thanh Dalat. Bà chủ vũ trường là một người Việt Hoa, có một đứa con lai không biết lai gì, khoảng 6, 7 tuổi. Bà mướn một căn phòng ngay bên kia đường cho các chị vũ nữ ở, có người nấu cơm. Tôi thường ngủ lại đây vì khuya chẳng có ai đưa tôi về tận Chi Lăng. Trong căn nhà nhỏ này, tuyệt không có bóng dáng một người đàn ông, thế nên tôi thích ngủ lại để sáng hôm sau đi chợ rồi mới về nhà, mang đồ ăn, bánh kẹo và chơi với con rồi chiều tối, lại đi xe lam đến Vũ Trường. Căn phố đó nằm cạnh quán café Myosotis, không biết bây giờ có còn không.

Night Club là Vũ Trường duy nhất ở Dalat. Với khí hậu lành lạnh về đêm là nơi giải trí lý tưởng của thành phố du lịch, vậy mà khách khứa cũng không có bao nhiêu. Lính Mỹ, cấp cố vấn, mới được vào thị xã chơi chứ những cậu học trò vừa mới hết Trung Học, rời gia đình đến một đất nước xa lạ, nên có vẻ sợ sệt. Người của thành phố, muốn đi, sợ gặp người quen, khó chối tội với vợ, thế nên ban nhạc đêm đêm cứ chơi những bản nhạc trữ tình, chúng tôi vẫn hát, các chị ngồi uống nước tán gẫu hoặc nhảy với nhau. Mỗi đêm vài ba bàn khách. Mọi người bình thản nhìn nhau, chờ ngày cuối tuần. Có những đêm Vũ Trường gần đóng cửa, một băng Không Quân áo bay đen khăn quàng cổ màu tím hoa cà, bất ngờ xuất hiện đứng thành một hàng dài nơi cửa. Nhà hàng không chạy lại đón khách. Chúng tôi không ai ngạc nhiên. Chuyện này xảy ra thường. Tôi lặng lẽ lên sân khấu, ban nhạc hiểu ý chơi bài “Gửi gió cho mây ngàn bay”. Tôi hát xong, những chiếc khăn quàng màu tím hoa cà lặng lẽ quay ra, đi vào đêm tối, nơi các anh từ đó bước ra. Không bao giờ hỏi nhưng tôi biết một phi vụ vừa hoàn tất.

Những đêm trời lạnh, mưa rất nhẹ, không gì thú vị hơn ngồi hát hay nghe một tình khúc Tiền Chiến. Những người lính Mỹ non trẻ kia đang miệt mài bước nhảy, cố quên đi nỗi buồn xa nhà, nỗi lo sợ súng đạn trên mảnh đất mà họ không bao giờ hiểu được vì sao họ đến đây. Họ lại càng không hiểu ý nghĩa của khúc hát kia. Chỉ biết trong đêm lạnh, khúc hát buồn, tiếng hát còn non trẻ với những ước mơ chưa thành hình và nỗi lòng khắc khoải của kẻ xa nhà quấn quít lấy nhau ấm áp chia sẻ đến không ngờ. Nhiều năm sau, nếu những người lính ấy còn sống mà trở về, chắc chẳng bao giờ họ nghĩ đến cái vũ trường xưa, nơi thành phố có những cơn mưa bất ngờ nghiêng nghiêng bay trên con phố vắng người vào những đêm gió lạnh. Cũng có thể họ đã không bao giờ trở về để mà nhớ.

Tôi không sống với gia đình nhiều. Tôi không có bạn gái. Bạn của anh tôi cũng là bạn của tôi. Chúng tôi gọi nhau bằng …chú và xưng tôi, không có anh em gì cả. Có lẽ thế, tính tôi không hề có chút dịu dàng nào cho đến khi có con và chỉ dành cho con. Có lẽ thế, tôi dễ sống chung với các chị vũ nữ mà tôi thật sự quý mến như một gia đình. Các tay …anh hùng hảo hán ở Sàigòn, Dalat hình như cũng rất quý tôi, đứa em gái lạc loài, lờ khờ trong thế giới muôn mặt về đêm. Chẳng ai hỏi tôi từ đâu đến, con cái nhà ai. Tôi cũng không tò mò về cuộc sống của các chị vũ nữ.

Thời bấy giờ, giới vũ nữ là giới làm rất nhiều tiền và rất nhiều người có học. Họ chỉ trở thành vũ nữ để giúp gia đình trong khoảng thì giờ rỗi rảnh. Công việc của các chị ấy là nhảy với khách hàng, những người đi Vũ Trường một mình, những người mới biết khiêu vũ. Thời 60, khiêu vũ là một nghệ thuật. Mọi người nhẩy lấy đẹp, nhẩy biểu diễn. Khiêu vũ là một nghệ thuật, không hề có ý đen tối, lợi dụng. Khách đến Vũ Trường và vũ nữ đối xử với nhau lịch sự. Có những chị nổi tiếng chỉ vì nhẩy giỏi, nhẩy đẹp. Các chị không đi đêm với khách, tôi biết vì tôi ở cùng các chị một nhà.

Vũ Trường đóng cửa, ai muốn đi ăn đêm thì thường chạy tới tiệm xôi gà trước mặt khách sạn Thủy Tiên, sau lưng tiệm bánh mỳ Xương Ký đầu con dốc Hàm Nghi. Chủ quán là cặp vợ chồng trẻ, con ông bà Bắc Hương cơm tám, giò chả nằm gần café Tùng – ông bà chủ quán xôi này hiện đang ở Porland, Oregon – nhiều đêm, vừa thấy mặt tôi, cô vợ da trắng, má hồng cười như hoa nở, hét toáng lên… Đùi Khánh Ly… Phao câu Khánh Ly… câu rao ngắn gọn làm ai cũng quay lại nhìn tôi cười. Và tôi không hề cảm thấy ngượng ngùng, sà ngay vào hàng cầm chiếc đùi gà, miếng phao câu béo ngậy, đĩa xôi trắng dẽo thơm phức mỡ hành. Ở một thành phố nhỏ như Dalat, ai cũng biết mặt nhau.

Cùng đi ăn với chúng tôi là một số các …anh hùng có tên tuổi. Những cái tên ngộ nghĩnh đôi khi do thành tích mà có. Các bạn ấy còn trẻ, có người trạc tuổi tôi, có người lớn hơn nhưng ai cũng làm mặt nghiêm, lạnh lùng ít nói. Họ làm ra vậy giữa chốn đông người, thật ra, họ dễ thương, sống có tình nghĩa. Họ có bổn phận bảo vệ nhà hàng, các chị vũ nữ, ca nhạc sĩ. Mấy ông say xỉn quậy phá, gây gỗ, họ là người giải quyết, giảng hoà hoặc mời các ông đi về chứ không bao giờ họ gây chuyện rắc rối cho nhà hàng. Giới giang hồ, các chị vũ nữ và ca nhạc sĩ vì thế mà gần nhau, thương nhau và luôn bênh vực cho nhau. Thời đó, dưới mắt tôi, họ là những người hùng. Cách sống của giới này ảnh hưởng đến lối sống và cách suy nghĩ của tôi không ít.

Tôi hát chưa ra gì nhưng lại được nhiều người thương thế nên cuộc sống mấy mẹ con coi bộ cũng đỡ khổ. Tôi mua quần áo đẹp nhất Dalat cho con tôi ở tiệm Au Printemps. Tôi sục vào lầu trên của chợ Hoà Bình, nơi bán quần áo cũ của Mỹ – hàng viện trợ – tìm mua áo da. váy len. giầy bốt. Diện vào, ai dám nói là quần áo cũ. Tôi thường tới quán café nơi Bích Ly, chị cả của ban CBC ngồi giữ két, nói dóc. Bích Ly và tôi hình như bằng tuổi nhau hoặc Ly kém tôi một tuổi gì đó. Hai đứa cùng tên Ly, cùng đen đen như nhau, giọng cũng khào khào giống nhau nên bắt chuyện gớm lắm… Giờ gặp lại trên xứ Mỹ, hai đứa vẫn tưởng như đang ngồi trong quán café ở Dalat.

Thời đó, tôi mới 18 tuổi, còn ham ăn, ham chơi. Chẳng có gì thú vị cho bằng quăng giày dép, chân không, đi, chạy, nhẩy khắp Đồi Cù, xuống Toà Tổng Giám mục, men theo con đường Tình Yêu dẫn lên Toà Tỉnh rồi lại lên Đồi Cù nằm khểnh dưới gốc thông hoặc thẳng tay chân trên bãi cỏ thênh thang nhìn ngắm mây trời. Không nhớ đến ai cũng không cần biết mình là ai, ngày mai sẽ ra sao. Không nhớ ai thật, không cả yêu đương. Không hề nghĩ đến gia đình và Saigon. Tôi thương các con song thường tự hỏi vì sao tôi có chúng trong khi tôi chẳng có một chuẩn bị nào, chưa hề có một khái niệm về gia đình. Những lúc lang thang trên Đồi Cù, cùng các bạn gái đắm chìm dưới suối Liên Khương, tôi ước ao trở lại tuổi 14, 15. Có lẽ, tôi sẽ bắt đầu cuộc đời của tôi một cách khác.

40 năm trước, đó là ý nghĩ của một thiếu phụ tuổi 18, nằm ngủ quên dưới gốc thông già. Buổi trưa nắng vàng chan hoà trên cỏ lá, tiếng thông reo ngân dài, bất tận như một lời ru buồn. Lời ru âm thầm đi vào giấc ngủ và ở lại đó. Lời ru buồn. Rất buồn…

Top 50 doanh nghiệp niêm yết tốt nhất theo bình chọn của Forbes

Số ra tháng 9/2013, tạp chí Việt Nam công bố danh sách 50 công ty niếm yết tốt nhất. Tiêu chí đánh giá dựa trên sự tăng trưởng và hiệu quả kinh doanh trong 3 năm 2010-2012 và triển vọng kinh doanh những năm tới. Ngoài ra, yếu tố đặc thù kinh doanh tại Việt Nam được tính đến mặc dù không biết nó là gì. Có lẽ là chu kỳ kinh doanh, cơ chế thị trường Việt Nam...

Đứng đầu bảng xếp hạng là VNM, cổ phiếu ưa chuộng của hầu hết các nhà đầu tư, loại cổ phiếu mà đâu đâu trong các cuộc nói chuyện về chứng khoán cũng được nhắc tới như một niềm ham thích. Tất nhiên, đây là một hãng kinh doanh sản phẩm sữa tuyệt vời dưới sự điều hành của bà Mai Kiều Liên, người đã bước sang tuổi 60. Hầu hết những ai được tôi hỏi cũng đều có câu trả lời giống nhau là VNM đối với 2 câu hỏi, cổ phiếu nào là tốt nhất đối với bạn hiện nay và nếu được sở hữu thì bạn chọn cổ phiếu nào ? Có quá nhiều phân tích từ nhiều nguồn khác nhau hay thậm chí những đánh giá thực tế đều cho thấy Vinamilk là một thương hiệu lớn, nhưng ở góc độ là một nhà đầu tư cá nhân nhỏ như tôi, VNM chưa bao giờ có trong danh mục. Một lần, cách đây 1 năm hoặc hơn tôi đã từng cân nhắc mua vào khi giá ở mức 85-90k. Nếu tôi đã hành động thì giờ đây tôi đã bỉ túi 55% lãi vốn, một lần chia tách cổ phiếu 50% và 3 lần nhận cổ tức tổng cộng 5,800đ/chứng khoán. Tổng cộng bỏ túi 112% so với số vốn ban đầu, một con số thực sự ấn tượng. Nhưng tôi đã nói không với sự hào hoa của nó vì lý do số vốn nhỏ và thực sự tôi KHÔNG THÍCH.

Đến giờ tôi vẫn không thích nắm giữ VNM. VNM không khác gì một hoa hậu, đẳng cấp và vẻ đẹp luôn được tôn vinh liên tục trong nhiều năm qua. Các nhà đầu tư chính là những người nắm giữ lá phiếu bầu chọn và họ luôn tỏ ra ngưỡng mộ VNM . Trong nhiều năm nữa, VNM vẫn sẽ là hãng thực phẩm tuyệt vời và hứa hẹn tăng trưởng mạnh mẽ, tôi hoàn toàn đồng ý rằng cổ phiếu này vẫn có niềm năng tăng giá mạnh trong nhiều năm tới. Nhưng tôi vẫn KHÔNG THÍCH nó vì nó không phải là CỔ PHIẾU SÁNG TẠO.

Bỏ qua sự đúng sai, đơn giản là tôi không thích tư duy đám đông. Theo quan điểm cá nhân, tư duy sáng tạo không thể bắt nguồn từ tập thể trong khi tôi tin rằng, đầu tư cổ phiếu cũng giống như bất kỳ hoạt động nào mà con người từng thực hiện luôn cần đến sự sáng tạo từ khối óc. Nói về điều này, nghe thật bảo thủ nhưng bản thân tôi, vào thời điểm này, thích tìm kiếm những cổ phiếu sáng tạo hơn_những cổ phiếu mà đám đông chưa biết tới hoặc đang không thích nó.

Nói về rủi ro dài hạn khi đầu tư vào VNM, tôi có thể chỉ ra vài điểm sau. Đầu tiên là sự cạnh tranh từ các đối thủ khác, dễ nhận ra nhất là TH milk ở phân khúc sữa tươi. Chính tôi cũng là người ưa chuộc THM hơn VNM mặc dù giá đắt hơn. THM là lính mới trên thị trường sữa nên đây chính là đối thủ tiềm năng rõ nhất và mạnh nhất đối với VNM. Mảng sữa bột bị đe dọa bởi các hãng nước ngoài. Sản phẩm kem đối đầu với Kinh Đô. Sữa đặc và sữa chua VNM tỏ ra ưu thế hoàn toàn. Thứ hai là bà Mai Kiều Liên đã bước sang tuổi 60, cái tuổi mà con người ta không còn nhiều mạnh mẽ và động lực để điều hành một hãng thực phẩm có giá tới 3 tỷ đô nữa. Tôi nghi ngờ rằng, bà ấy liệu có thể cống hiến cho hãng như những gì đã làm trong quá khứ không. Hoặc bà tìm ra ai đó để thế vị trí CEO, thì rủi ro gặp phải cũng chính là năng lực điều hành. Thứ ba, là nhà đầu tư dài hạn, tôi nghĩ cái giá cao gấp 18 lần lợi nhuận là không hấp dẫn, dễ vấp gã trước các cú sốc. Cái giá cao chính là rào cản với tôi. Và một điều nữa, VNM đơn giản là một ngôi sao đã- đang lên- lên rất mạnh mẽ và nhanh.

So với Top 50 của báo Nhịp cầu đầu tư thì có sự khác biệt đôi chút. Báo này đưa ra 50 công ty kinh doanh hiệu quả nhất trong 3 năm quá khứ và không tính đến yếu tố triển vọng tăng trưởng tương lai. Vì thế mà Top của Forbes đáng quan tâm hơn đối với các nhà đầu tư.

Ngày mà tôi đọc được tin Top 50 của Forbes này, trong tôi cảm thấy rất vui và có phần tự hào. Một nửa danh mục của tôi hiện nay đều có tên trong danh sách này. Lần lượt 31, 36, 40 là SVI, TLG và GMC. TLG là chắc chắn nhưng SVI và GMC cũng không khiến tôi bất ngờ. Nếu chọn ra Top 10 đầu tư thì SVI, TLG không nằm ngoài, còn Top 5 thì TLG sẽ có tên. Cả ba cổ phiếu này đều đang được gia dịch ở mức P/E thấp. GMC, SVI, TLG lần lượt được bán ở mức 4, 5.3 và 6.4 so với lợi tức 4 quý gần nhất. TLG vẫn còn khá rẻ, SVI thì rẻ còn GMC thì rất rẻ. Thực tế, tôi vẫn đang mua vào những cổ phiếu này chỉ tiếc rằng số tiền đầu tư rất hạn chế, hạn chế một cách ức chế.

TLG là một cổ phiếu thành công với tôi, là một hãng văn phòng phẩm mà tôi ngưỡng mộ. Xét ở tất các góc độ kinh tế khác nhau, TLG luôn tỏa ra vẻ đẹp của mình nhưng đôi lúc nó lại có vẻ như tiềm ẩn đối với các dân biểu. Na ná giống như một cô gái trẻ đẹp, một thiên thần nhưng xuất thân quê mùa nên không được ưa chuộng bởi các chàng trai hiện đại. Cô gái không biết đến cái thói đời hiện đại như bất động sản, chứng khoán, tăng trưởng nóng bằng mọi giá. Công việc của nàng mang dấu ấn nhỏ bé, đó là sản xuất bút viết nhưng mấy ai nhận ra nàng đã luôn sáng tạo trong sự phát triển của mình. Nàng được sinh ra bởi một người đàn ông tuyệt vời trong nghèo khó nhưng có ước mơ lớn. Vì thế mà bản thân nàng là cô gái có ước mơ lớn lao, nàng luôn vững tin, sáng tạo và dũng cảm đưa mình tới sự vĩ đại đỉnh cao. Nhưng điều làm nên vẻ đẹp tự nhiên của nàng chính là sự không thỏa hiệp với bất kỳ điều gì để đạt được ước mơ cho mình. Nàng làm điều ấy bằng sức sáng tạo của mình  và nàng CHƯA DỪNG LẠI. Nàng vẫn sẽ ước mơ, sáng tạo và không thỏa hiệp.

SVI là một cổ phiếu rất thành công nữa trong sự nghiệp phát hiện chứng khoán của mình. SVI vẫn lớn mạnh ngay khi nền kinh tế rất khó khăn, lãi suất cao ngớ ngẩn bởi một điều đơn giản đó là sản phẩm bao bì của hãng luôn cạnh tranh và giữ được lượng khách hàng lớn suốt những năm qua. Trong dài hạn, SVI chắc chắn sẽ còn tăng trưởng bền vững nếu đi đúng hướng mà ban hội đồng đã định ra. SVI thuộc loại cổ phiếu hàng xịn nhưng bị lãng quên và dần đang gây chú ý trên thị trường.

GMC, mã cổ phiếu giống viết tắt của hãng sản xuất ô tô lớn nhất thế giới tại Mỹ là General motor corpration. Đây là cổ phiếu chứa đựng lịch sử đầu tư cá nhân của tôi. Ngày đầu tiên tôi quyết định sẽ trở thành một nhà đầu tư lớn chính là ngày tôi mua 110 cổ phiếu GMC ở mức giá 17,000đ, cổ phiếu đầu đời của tôi. Hãng sản xuất hàng may mặc xuất khẩu đi các nước Âu, Mỹ và Nhật. Hãng đã từng thất bại trong việc tung ra thị trường thương hiệu thời trang nội địa vì không biết làm thương hiệu và bán hàng. Năm này qua năm khác, các con số kinh doanh luôn tăng trưởng và chỉ số hiệu quả thì luôn được cải thiện. GMC có lợi thế lịch sử lâu đời nên rất có kinh nghiệm sản xuất và quản trị. GMC có chủ tịch HĐQT rất cởi mở, chân thành và luôn hướng tới lợi ích cho cổ đông, điều mà ở Việt Nam còn rất mơ hồ. Không dừng lại ở việc mua các nguyên liệu về may gia công rồi xuất khẩu theo đơn mẫu, GMC đã không ngừng sáng tạo và đổi mới. GMC đi đầu trong việc sản xuất FOB, một hình thức cấp cao hơn của gia công. GMC phát triển sản phẩm nội địa bằng cách bắt tay hợp tác với thương hiệu thời trang The Blue Exchange_đây là một bước đi rất khôn ngoan nhằm tận dụng thương hiệu thời trang bán lẻ đã có tiếng tăm và giảm đi rủi ro phụ thuộc vào thị trường nước ngoài. Cái bắt tay giữa GMC và Blue Exchange đã tiến xa hơn đó là mở văn phòng tại Hong Kong nhằm đưa các sản phẩm của mình tới đây. 

GMC cũng đã tiếp cận thị trường Mỹ hòng chủ động tìm kiếm khách hàng mua sản phẩm tự mình thiết kế- sản xuất. Điều này đã được ban lãnh đạo thực hiện từ trước đây. Và gần đây, người ta đang bàn luận về Hiệp định thương mại tự do TPP. Nếu được thông qua, thuế xuất khẩu hàng may mặc của hãng sẽ về mức 0% so với trung bình 17% hiện nay. Chẳng có ai lại không muốn hiệp định này được thông qua. Tuy nhiên, để bảo vệ các nhà sản xuất may mặc nội địa và hòng không để bị lợi dụng bởi các nhà cung cấp nguyên liệu củaTrung Quốc , Mỹ đã ra điều kiện rằng sợi phải được xuất sứ từ các nước trong khối TPP. Bản thân tôi tin rằng sớm muộn TPP sẽ được thông qua và các điều kiện sẽ có chút điều chỉnh nào đó. Điều này dẫn tới việc các nhà sản xuất may mặc Việt Nam buộc phải thay đổi, cấu trúc lại để thích ứng với cơ hội lớn phía trước cũng như gia tăng lợi thế cạnh tranh của mình. Về dài hạn, ngành công nghiệp bông sợi có thể sẽ nổi lên hay các nhà sản xuất sẽ nhập khẩu nguyên liệu từ Mexico chẳng hạn. Tôi luôn có niềm tin vào tương lai phía trước rằng, hãng sẽ nhận lấy cơ hội này bằng sự tự tin và nỗ lực tuyệt vời. Tôi tin một ngày nào đó không xa, những chiếc sơ mi mang nhãn hiệu GMC sẽ xuất hiện tại siêu thị Mỹ.

Và một điều, Warren Buffett cũng từng đưa một doanh nghiệp may mặc đang trên bờ vực phá sản trở thành một tập đoàn đầu tư đa ngành có giá trị 300 tỷ USD như hiện nay.

Không còn nghi ngờ gì nữa, những cô gái này của tôi rồi sẽ tỏa sáng trên thị trường đầy rẫy kẻ ngu ngốc. Hơn một năm qua, các NĐT nước ngoài luôn mua ròng và chưa có dấu hiệu dừng lại. Chúc cho các doanh nghiệp sẽ tăng trưởng bền vừng trở thành những công ty tuyệt vời.

Có chuyện gì thế ACC ?

   Trong một lần được hỏi về cách thức tiếp cận cổ phiếu từ một nam sinh, Buffett trả lời rằng, hãy bắt đầu từ chữ A. Nhưng mấy ai biết tới ACC trên TTCK VN, một doanh nghiệp sản xuất cống bê tông và thi công đường nhựa với chưa tới 300 công nhân viên cả thảy. Theo mọi tầm nhìn dưới các phân tích được ưa thích hiện nay, rõ ràng cổ phiếu này chưa bao giờ được xếp hạng ở mức độ quan tâm. Thật lạ, các tay chơi có quốc tịch nước ngoài lại khá ưa chuộng cô em này. Những ai sống tại miền Nam hầu như đều biết tới quốc lộ 13, KCN Mỹ Phước, KCN VSIP...ACC là một trong những nhà thầu thi công đường nhựa và cung cấp cống bê tông cho các con đường này để mỗi năm đem về hơn 20% lãi gộp. Một xu thế chắc chắn nếu loài người chưa có phát minh nào tốt hơn thì trên các con đường, xa lộ, ngõ ngách...cống bê tông và đường nhựa vẫn là lựa chọn số 1 cho giải pháp xây dựng đường lộ

   Trong khoảng thời gian từ đầu năm đến nay, ACC ( CTCP Bê tông Becamex) đã tạo cho mình 2 đỉnh giá mới mà theo giới phân tích không chính thống, rõ ràng nó có một cái tên ngộ nghĩnh nào đó mà tôi không hay biết. 

   Theo đà hưng phấn chung của thị trường, ACC đi lên mạnh mẽ trong thời gian quý 1 của năm. ACC đặc biệt tăng giá mạnh từ T2 cho tới nửa cuối T3 trong đó đạt đỉnh 33,800đ/cp vào ngày 19/3, tăng khoảng 30% so với thời điểm đầu năm. Xin được nói thêm, trong tuần giao dịch từ 12-19/3 khối NĐT NN đã mua vào khoảng 200,000cp trong khi bán ra chỉ vỏn vẹn 10,000cp, chốt mức nắm giữ 10.77% so với 7.68% ngày đầu năm. Dường như viên ngọc thầm lặng ACC đang được chú ý lớn từ những con mắt tinh tường và khối óc khôn ngoan ! Triển vọng kinh doanh của hãng đang ngày càng được khẳng định khi mà năm 2012 khó khăn, hãng vẫn đạt doanh thu lợi nhuận tốt.

Nguồn: cafef.vn (Biểu đồ giá ACC trong vòng 1 năm qua)

   Tháng 4 là tháng mà nhiều DN tổ chức ĐHĐCĐ thường niên. Đại hội ACC diễn ra vào 25/4 tại Becamex Tower của công ty mẹ. Không nằm ngoài dự báo từ trước của các NĐT, hãng đã mạnh tay chi trả cổ tức 40%VĐL cho các cổ đông đối với năm tài chính 2012, tương đương với 2011. Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, nợ xấu cao, lạm phát có nguy cơ quay trở lại, khối doanh nghiệp cùng ngành thua lỗ hay phá sản la liệt thì quyết định này càng chứng minh thêm rằng ACC luôn có một cơ cấu tài chính vững mạnh vượt qua khó khăn, triển vọng kinh doanh tích cực. Tất nhiên, thị trường ngay lập tức phản ứng với thông tin trên tuy có phần khá ngập ngừng.

   Khoảng thời gian này cũng bắt đầu xuất hiện các báo cáo Q1 và thị trường thất vọng đón nhận thông tin hàng loạt doanh nghiệp báo lỗ hoặc lợi nhuận teo tóp. Thật bất ngờ, ACC cũng nằm trong số không may đó, báo cáo doanh thu sụt giảm 8% trong khi LNST còn tệ hơn, cụt mất 45% so với cùng kỳ. Nguyên nhân được ban lãnh đạo giải thích là do giá đầu vào tăng lên trong khi giá bán thì giữ nguyên. Với thông tin gây thất vọng này, thị trường một lần nữa định giá lại mức giá trị thực. Tuy nhiên, có lẽ vì sự chung hòa giữa chi trả cổ tức cao và lợi nhuận sụt giảm mạnh mẽ mà giá cổ phiếu ACC không có sự thay đổi lớn. Các NĐT NN vẫn tiếp tục quan điểm thêm vào danh mục. Về dài hạn, ACC hoàn toàn có triển vọng tốt.

   ACC lập đỉnh mới 35,000đ/cp trong lịch sử niêm yết của mình vào 29/5/2013 với 132,260 cp được đổi chủ tương đương 4,608,411,000 đồng giá trị thị trường. Việc lập đỉnh mới này là phản ứng tích cực trước thông tin chốt ngày chi trả cổ tức 2012 như dự kiến. Như một thông lệ, giá cổ phiếu luôn tăng trước ngày chốt quyền trả cổ tức. Có một lưu ý chi tiết ở đây đó là, kể từ sau ngày lập đỉnh này, các NĐT NN đã liên tục mua vào không ngần ngại mặc dù khối lượng không nhiều. Có lẽ họ là những nhà đầu tư cá nhân, mua vào đều đặn lợi dụng giá xuống với mục tiêu nắm giữ lâu dài. Quan sát cho thấy, ACC hiếm có khi nào xuất hiện yếu tố đầu cơ. Bản thân nhận định như vậy là vì khi mà NĐT NN bắt đầu mua mạnh đồng thời một số hãng chứng khoán cho phép margin thì rất có thể cuộc chơi đầu cơ được hình thành.

   Nếu thanh lý hết số cổ phiếu ACC khỏi danh mục và kỳ vọng sẽ mua lại ở mức giá dự đoán 30,000 hoặc thấp hơn thì rõ ràng lợi nhuận đem về cao hơn so với nhận cổ tức bất chấp mức thuế suất TNCN là 1% . Theo kinh nghiệm quan sát, dự đoán điều này chắc chắn sẽ xảy ra, tức giá giảm hơn giá điều chỉnh. Hơn nữa, việc lợi nhuận giảm sút gần phân nửa càng tăng thêm gia vị để TT kéo nó xuống thấp hơn nữa. Tuy nhiên, tôi vẫn giữ nguyên quan điểm đầu tư nắm giữ cổ phiếu tốt. Giữ cảm xúc không bị chi phối bởi những lợi nhuận ngắn hạn hay sự nhiệt tình của thị trường là một yếu tố cần thiết trong đầu tư chứng khoán. Rủi ro không mua lại được ACC với giá kỳ vọng là điều hiển nhiên.

   Liệu rằng, chúng ta có nên đánh cược vào dự đoán cổ phiếu đi xuống để bán ra hay không? Đây là một việc làm tưởng chừng thông minh nhưng rủi ro giá đi ngược dự đoán là rất lớn. Hành động mang tính đầu cơ này không phản ánh tư duy thông minh dài hạn của một nhà đầu tư khôn ngoan. Nhưng nếu là ngài Graham, rất có thể ông đã bán ra khi đã đạt mức lợi suất trên 100% trong khi triển vọng kinh doanh có khả năng lớn là sẽ tiếp tục gây thất vọng trong thời gian ngắn tới để nhường chỗ cho một đầu tư khác. Có lẽ tôi đã hơi định kiến trong tính kỷ luật cố hữu này ?

   Với khối lượng tiền mặt lớn sẵn sàng trong két sắt do được tích lũy từ lợi nhuận kinh doanh, ACC đã không ngần ngại làm hài lòng các NĐT thích tiền mặt. Rõ ràng HĐQT chưa có ý tưởng kinh doanh nào mới cần triển khai đầu tư ngay nên đã duyệt chi số tiền lớn như vậy trả cho các cổ đông. Điều này không khiến tôi thất vọng, với lợi suất cổ tức trên giá mua lớn như ACC trong danh mục của tôi thì tiền cổ tức nhận được sẽ giúp tôi có cơ hội sở hữu cổ phiếu tốt khác. Với tôi, ACC là một cổ phiếu giá trị hơn là cổ phiếu tăng trưởng xét ở thời điểm lúc tôi mua vào những tháng quanh 5/2011 với giá trung bình là 16,000đ. Trước đây hay lúc này, với tôi, ACC chưa bao giờ được xếp vào CLB những tăng trưởng tốt. Nhưng sao những cỗ máy tinh vi nhất trên thị trường lại không nhận thấy sự vô lý cùng cực ở mức giá mua đứt công ty là 160 tỷ ? Mức bán này chưa gấp nổi 3 lần lợi nhuận 60 tỷ, hay con số này chỉ bằng một nửa doanh thu 2011 trong khi nhìn vào cấu trúc tài chính, các tỷ lệ hiệu quả, các dự án kinh doanh lớn tại Bình Dương... còn đáng kinh ngạc hơn. Điều tôi rút ra ở đây là, dù ở thời kỳ nào đi nữa, các cơ hội đầu tư giá trị vẫn luôn tồn tại trên thị trường mặc cho khối lượng các chuyên gia, nhà quản lý ngày càng đông đảo và hùng hậu.


Nguồn: stox.vn ( ACC và VNIDEX từ đầu năm tới 19/8/2013)

   Giá trao tay ACC hiện nay quanh mức 24,000đ, nhỉnh hơn 10% so với đầu năm _tức chỉ bằng phân nửa Vnindex còn xét khoảng 1 năm qua thì có mức tăng ngang ngửa chỉ số này. Đây là kết quả của sự đi xuống liên tục kể từ đầu tháng 6 đến nay. Điều không hay ho này chắc chắn có một nguyên nhân chính đáng.

   BCTC Q2 cho biết, doanh thu và LNST sụt giảm lần lượt là 10% và 46% so với cùng kỳ. Lãi gộp mất đi 7% từ 23% quý trước so với 16% quý này. Về giá trị tuyệt đối, chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp không có thay đổi đáng kể, nghĩa là công ty đang giữ nguyên cấu trúc lương cho nhân viên, khấu hao và một số chi phí khác. Đây là một điều tốt trong bối cảnh mọi chi phí gia tăng. Nhưng lịch sử cho thấy, tốc độ tăng doanh thu của hãng luôn thấp hơn nhiều so với hai loại chi phí trên. Chưa kể việc giá điện tăng thêm 5% kể từ tháng 8 này sẽ ảnh hưởng ít nhiều tới tổng mức chi phí của hãng.

   Giải trình về kết quả yếu kém này, ban giám đốc tiếp tục những lời đã phát ra trong quý trước rằng, do các chi phí đầu vào gia tăng trong khi giá bán không đi lên tương ứng nên đã giảm doanh lợi. Đây là một lời giải thích hợp lý trong bối cảnh kinh tế khó khăn, ngành xây dựng vật liệu đang giảm sút do không thể tăng sản lượng đầu ra, bất động sản còn ứa đọng và không hứa hẹn ngày hoàng kim trở lại. Tuy nhiên, công bằng mà nói, việc Becamex IDC nắm giữ hơn 73% trong khi lại là nhà tiêu thụ chủ yếu sản phẩm bê tông, thi công xây dựng của hãng cho thấy sự kiểm soát giá mua của Becamex IDC đối với ACC khả năng là hiện hữu. Một doanh nghiệp lớn không thể coi là một địa chỉ đầu tư tốt nếu sự độc lập kinh doanh lại bị hạn chế hay bị kiểm soát giá. Ở mức độ cá nhân, tôi mạnh dạn nghi ngờ rằng, ACC thiếu tính độc lập kinh tế, tỏ ra yếu thế trong các hợp đồng hoặc có thể tập đoàn mẹ Becamex đang gặp phải khó khăn nhất định hiện nay. Bất kỳ ai đổ tiền mua cổ phiếu ACC đều phải đối mặt với rủi ro này.

   Cách đây 1 tuần, tôi có một chuyến tham quan cơ sở sản xuất của ACC tại KCN Mỹ Phước, cách nơi tôi sống khoảng 55km. Lúc tôi có mặt trước cổng công ty là 11h, công nhân viên cũng đang chuẩn bị nghỉ tay để ăn trưa. Trước mắt tôi là hàng dãy các cống bê tông đúc sẵn, dãy những sản phẩm bê tông khác xếp hàng dài, nhiều nguyên vật liệu như cát, đá nhỏ...chất thành đống lớn, những hàng xe tải in logo Becamex, các máy trộn bê tông cỡ lớn...đứng hiên ngang trong nắng. Tuy giữa trưa nhưng các xe tải vẫn liên tục ra vào công ty. Từ bên ngoài nhìn vào, tôi nhận thấy chỉ có khoảng 20-30 người đang làm việc. Nhà cửa vật chất không nhiều, chủ yếu là tài sản bên ngoài trời cho đầu vào sản xuất. Theo báo cáo Q2-2013, giá trị thanh lý trên sổ sách nhà cửa kiến trúc khoảng 5.7 tỷ, phương tiện vận chuyển còn 10 tỷ, máy móc còn 18 tỷ. Trung bình đều đã khấu hao 2/3, còn lại khoảng 35 tỷ sổ sách so với 98 tỷ mua mới.

   Tôi không có cách nào thông minh để xâm nhập vào tổ chức này và đã không kiên nhẫn đợi tới khi tan ca để gặp nói chuyện với giới công nhân hay các quản lý. Điều này đã không đem lại nhiều lợi ích cho quá trình phân tích chứng khoán của mình. Nhưng so với chi phí cơ hội bỏ ra cho chuyến đi thì lợi ích lại lớn hơn. Xét về cảm xúc, tôi không nhận được nhiều tín hiệu tốt đáng tin cậy cho thấy đây là một doanh nghiệp tuyệt vời đáng đầu tư lâu dài theo quan điểm của mình.

   Như một thói quen, tôi rất chú ý tới tình hình chung xung quanh KCN. Nơi đây có rất nhiều hãng sản xuất công nghiệp lớn và được quy hoạch tổng thể rất thân thiện hơn những gì Đồng Nai làm được. Nhưng có một điều dễ nhận ra đó là các dự án bất động sản của Becamex rất vắng vẻ người ở. Các ngôi nhà được xây dựng rất bắt mắt nhưng sức tiêu thụ rõ ràng như tình hình chung hiện nay rất đáng thất vọng. Dẫu biết Becamex IDC kinh doanh đa lĩnh vực nhưng BĐS ế ẩm là một chỉ dấu quan trọng đáng xem xét để đánh giá về công ty con ACC.

   Nhưng rõ ràng việc ACC chuyển từ sàn HNX sang HOSE là có ý đồ tăng vốn cho một kế hoạch kinh doanh dài hạn. Hay báo cáo thường niên 2012 của hãng cũng được ban lãnh đạo đổi mới về hình thức sao cho đẹp hơn. Các NĐT NN vẫn giữ nguyên quan điểm tích cực, chưa hề thấy động thái bán ra nào đáng chú ý. Theo báo cáo, khách hàng tính đến nay của hãng chủ yếu vẫn là tập đoàn mẹ nên triển vọng gia tăng doanh số trong dài hạn là rất lớn. ACC hoàn toàn có thể cạnh tranh với nhiều công ty khác trong các dự án mời thầu trên lãnh địa Bình Dương, thậm chí bên ngoài tỉnh. Trong bài phân tích của mình, tôi hoàn toàn hài lòng về bảng hiệu quả của ACC so với các công ty cùng ngành như  XMC, HCC, BHC. ACC hoàn toàn vượt trội so với các đối thủ về mọi mặt và có đủ yếu tố cho một cuộc cạnh tranh lâu dài.

   Ở mức giá như hiện nay, 24,500đ_cao hơn 30% so với giá trị sổ sách và tỷ lệ P/E biểu hiện 4 quý trước là 5.7 , tôi cho rằng ACC đang ở khá sát giá trị thực của mình. Tôi mạnh dạn dự báo rằng, tính tới cuối năm nếu tình hình kinh doanh không như kế hoạch, tức doanh lợi giảm sút mạnh thì giá ACC khó mà qua mức 30,000đ bất chấp thị trường chung tăng lên 15% hoặc hơn chút đỉnh so với thời điểm này. Trong trường hợp các NĐT NN bán tháo thì giá chắc chắn sẽ còn rớt mạnh hơn nữa. Nhưng trong kịch bản các quý tiếp theo tình hình có cải thiện thì mức 30,000 khả năng sẽ được lập lại.

   Tôi tin rằng, ACC sớm sẽ lấy lại phong độ của mình. Điều này phụ thuộc lớn vào thị trường đầu ra của hãng cũng như khả năng tăng giá xuất hiện trong thời gian tới. Theo quan điểm dài hạn, tôi sẽ còn phân tích kỹ hơn nữa để đưa ra kết luận cho riêng mình, thậm chí một chuyến thăm chính thức khác tới cty cần được thực hiện ngay. Bởi, hiện nay tôi cũng đang khá phấn chấn với các ý tưởng đầu tư mới mà tôi đang tin rằng, chúng là những địa chỉ tuyệt vời cho một kế hoạch dài hạn.

   Nhưng dù sao, tôi cũng cảm thấy phần nào sung sướng khi phát hiện ra cô nàng giá trị ACC này trong lúc các nhà bầu cử không hề ngó ngàng tới em cho đến khi chứng kiến các gã Tây cao lớn đổ tiền vào mua em ào ào. Sớm hay muộn, bất kể thứ gì trên đời này có giá trị cũng đều sẽ được chứng minh sáng tỏ. TTCK luôn là một con lắc không ngừng đung đưa giữa sự lạc quan không bền vững và sự bi quan vô lý.

NGƯỜI MẸ ( câu chuyện của một Tiến sĩ Toán học Đại học Harvard )

"...Mẹ ít văn hoá, nhưng mẹ nhớ khi nhỏ được thầy giáo dạy là, Golgi có nói một câu: Nghèo đói là trường ĐH tốt nhất. Nếu con có thể tốt nghiệp trường ĐH này, thì những trường ĐH như Thiên Tân, Bắc Kinh con chắc chắn đều đỗ...".

Ngọn khói bếp dài cất lên từ trên nóc ngôi nhà nông dân cũ nát gia đình tôi. Người mẹ chân thập thễnh của tôi đang nấu mì sợi cho tôi, những bột mì này có được nhờ mẹ đổi năm quả trứng gà cho hàng xóm, chân mẹ bị thương vì mấy hôm trước, để thêm tí tiền cho tôi nhập học, mẹ đẩy một xe chất đầy rau từ thôn ra thị trấn, trên đường bị trật chân.

Bưng bát mì, tôi đã khóc.

Tôi buông đũa quỳ xuống đất, xoa nắn chỗ chân sưng phồng lên to hơn cả cái bánh bao của mẹ, nước mắt rơi xuống đất... Nhà tôi ở Thiên Tân, làng Đại Hữu Đới, huyện Vũ Thanh, tôi có một người mẹ tốt nhất thế gian tên là Lý Diệm Hà.

Nhà tôi vô cùng nghèo khó.

Khi tôi ra đời, bà nội ngã bệnh ngay trên giường sưởi, tôi bốn tuổi, ông nội lại mắc bệnh hẹp khí quản và bán thân bất toại, những món nợ trong nhà lớn dần theo năm.

Khi bảy tuổi, tôi được đi học, học phí là mẹ vay người khác.

Tôi thường đi nhặt những mẩu bút chì bạn bè vứt đi, dùng dây buộc nó lên một cái que rồi viết tiếp, hoặc dùng một cái dây chun xoá sạch những cuốn vở bài tập đã viết, rồi viết lại lên đó, mẹ thương tôi đến mức, cũng có lúc đi vay vài hào của hàng xóm để mua vở và bút chì cho tôi.

Nhưng cũng có những khi mẹ vui vẻ, là khi bất kể bài kiểm tra nhỏ hay kỳ thi lớn, tôi luôn đứng đầu, toán thường được 100/100 điểm. Dưới sự khích lệ của mẹ, tôi càng học càng thấy ham thích. Tôi thực sự không hiểu trên đời còn có gì vui sướng hơn được học hành.

Chưa đi học lớp một tôi đã thông thạo cộng trừ nhân chia và phân số, số phần trăm; khi học Tiểu học tôi đã tự học để nắm vững Toán Lý Hoá của bậc Trung học Phổ thông; Khi lên trung học, thành phố Thiên Tân tổ chức kỳ thi vật lý của bậc Trung học, tôi là đứa học trò nông thôn duy nhất của cả năm huyện ngoại thành Thiên Tân được giải, một trong ba người đỗ đầu.

Tháng 6 năm đó, tôi được đặc cách vào thẳng trường Trung học số 1 danh tiếng của Thiên Tân, tôi vui sướng chạy như bay về nhà.

Nào ngờ, khi tôi báo tin vui cho cả nhà, mặt bố mẹ chất chứa toàn những đau khổ; bà nội vừa mất nửa năm, ông nội đang gần kề cái chết, nhà tôi đã mắc nợ tới hơn mười nghìn Nhân dân tệ rồi. Tôi lặng lẽ quay về bàn học, nước mắt như mưa suốt một ngày.

Đến tối, tôi nghe thấy ở ngoài nhà có tiếng ồn ào. Thì ra mẹ tôi đang định dắt con lừa con của nhà đi bán, cho tôi đi học, nhưng ba tôi không chịu.

Tiếng ồn ào làm ông nội nghe thấy, ông đang bệnh nặng, trong lúc buồn bã ông đã lìa đời.

Sau lễ an táng ông nội, nhà tôi lại mắc thêm vài nghìn tệ tiền nợ nữa. Tôi không còn dám nhắc đến việc đi học nữa, tôi cất "Giấy báo nhập học" thật kỹ vào vỏ gối, hàng ngày tôi ra đồng làm việc cùng mẹ.

Sau hai hôm, tôi và ba tôi cùng lúc phát hiện ra: con lừa con biến mất rồi.

Ba tôi sắt mặt lại, hỏi mẹ tôi: "Bà bán con lừa con rồi à? Bà bị thần kinh à? Sau này lấy gì kéo, lương thực hoa màu bà đẩy xe tay nhé, bà tự cõng nhé? Bà bán lừa một hai trăm bạc liệu cho nó học được một học kỳ hay là hai học kỳ?"

Hôm đó mẹ tôi khóc, mẹ tôi dùng một giọng rất dữ dội rất hung dữ để gào lại ba tôi:

"Con cái mình đòi đi học thì có gì sai? Nó thi lên được trường số 1 của thành phố nó là đứa duy nhất của cả huyện này đấy, tôi không thể để cho tiền đồ của nó bị lỡ dở được. Tôi sẽ dùng tay đẩy, dùng lưng vác, để cho nó đi học..."

Cầm sáu trăm tệ mẹ vừa bán lừa, tôi thật sự chỉ muốn quỳ xuống dập đầu trước mẹ. Tôi đã thích được học quá rồi, mà còn học tiếp, thì mẹ sẽ khổ sở bao nhiêu, vất vả bươn chải thêm bao nhiêu?

Mùa thu năm đó tôi quay về nhà lấy áo lạnh, thấy mặt ba tôi vàng như sáp, gầy da bọc xương đang nằm trên giường sưởi. Mẹ bình thản bảo: "Có gì đâu, bị cảm, sắp khỏi rồi". Ai ngờ, hôm sau tôi xem vỏ lọ thuốc của ba, thì thấy đó là thuốc ngăn ngừa tế bào ung thư phát triển.

Tôi kéo mẹ ra ngoài nhà, khóc hỏi mẹ mọi chuyện là thế nào, mẹ bảo, từ sau khi tôi đi học, ba bắt đầu đi ngoài ra máu, ngày càng nặng lên. Mẹ vay sáu nghìn tệ đưa ba lên Thiên Tân, Bắc Kinh đi khắp nơi, cuối cùng xác định là u nhu ruột bowel polyps, bác sĩ yêu cầu ba phải mổ gấp. Mẹ chuẩn bị đi vay tiền tiếp, nhưng ba kiên quyết không cho. Ông nói, bạn bè họ hàng đã vay khắp lượt rồi, chỉ vay mà không trả thì còn ai muốn cho mình vay nữa!

Hàng xóm kể với tôi: Mẹ dùng một phương pháp nguyên thuỷ và bi tráng nhất để gặt lúa mạch.

Mẹ không đủ sức gánh lúa mạch ra sân kho để tuốt hạt, mẹ cũng không có tiền thuê người giúp, mẹ bèn gặt dần, lúa mạch chín chỗ nào gặt chỗ đó, sau đó dùng xe cải tiến chở về nhà, tối đến mẹ trải một tấm vải nhựa ra sân, dùng hai tay nắm từng nắm lúa mạch đập lên một hòn đá to...

Lúa mạch trồng trên ba mẫu đất của nhà, một mình mẹ làm, mệt đến mức không đứng dậy nổi nữa thì mẹ ngồi xổm xuống cắt, đầu gối quỳ còn chảy máu, đi đường cứ cà nhắc...

Không đợi hàng xóm kể hết, tôi chạy như bay về nhà, khóc to gọi mẹ: "Mẹ, mẹ, con không thể đi học nữa đâu...". Kết quả, mẹ vẫn tống tôi lên trường.

Tiền sinh hoạt phí mỗi tháng của tôi chỉ 60 đến 80 tệ (tương đương 120-160.000 VND), thật thảm hại nếu so với những người bạn học khác mỗi tháng có 200-240 tệ. Nhưng chỉ mình tôi biết, món tiền nhỏ này mẹ tôi cũng phải tằn tiện lắm, từ ngày đầu tháng đã dành từng hào từng hào, bán từng quả trứng gà, rau xanh lấy từng đồng từng đồng, có lúc dành dụm không đủ đã phải giật tạm vài đôi chục. Mà cha tôi, em trai tôi, dường như chẳng bao giờ có thức ăn, nếu nhà ăn rau cũng chẳng dám xào mỡ, chỉ chan tí nước dưa muối ăn qua bữa.

Mẹ không muốn tôi đói, mỗi tháng mẹ chăm chỉ đi bộ hơn mười cây số mua mì tôm với giá bán buôn. Rồi mỗi cuối tháng, mẹ vất vả cõng một túi nặng lên Thiên Tân thăm tôi. Trong túi ấy ngoài những gói mì tôm ra, còn có nhiều xếp giấy loại mẹ phải đi bộ ra một xưởng in ngoài thị trấn cách nhà 6km để xin cho tôi (đó là giấy để tôi làm nháp toán), cả một chai tương cay rất to, cải bẹ muối thái sợi, và cả một cái tông đơ để cắt tóc. (Cắt tóc nam rẻ nhất Thiên Tân cũng phải 5 tệ, mẹ muốn tôi dành tiền cắt tóc để mua thêm lấy vài cái bánh bao mà ăn).

Tôi là học sinh cấp 3 duy nhất của Thiên Tân đến cả rau ở bếp ăn nhà trường cũng không mua nổi, chỉ có thể mua vài cái bánh bao, mang về ký túc ăn cùng mì sợi khô hoặc chấm với tương ớt, kẹp dưa muối để ăn qua bữa. Tôi cũng là học sinh duy nhất không có giấy kiểm tra, chỉ có thể tận dụng giấy một mặt của xưởng in để viết bài. Tôi là đứa học sinh duy nhất chưa bao giờ dùng xà phòng, khi giặt quần áo tôi thường đi nhà bếp xin ít bột kiềm nấu ăn (alkali - chất kiềm, dùng để hấp bánh bao, làm bánh nướng, làm nước sôđa) là xong. Nhưng tôi chưa bao giờ tự ti, tôi cảm thấy mẹ tôi khổ cực cả đời, như người anh hùng chống lại đói khổ, làm con của người mẹ như thế tôi rất tự hào.

Hồi mới lên Thiên Tân, tiết học tiếng Anh đầu tiên khiến tôi ù cạc. Khi mẹ lên, tôi kể cho mẹ nghe tôi sợ tiếng Anh thế nào, ai ngờ mẹ chỉ cười bảo: "Mẹ chỉ biết con là đứa trẻ con khổ cực nhất, mẹ không thích con kêu khó, vì chịu khổ được thì chả còn gì khó nữa."

Tôi hơi bị nói lắp, có người bảo, học tiếng Anh đầu tiên cần làm chủ được cái lưỡi của mình, bởi vậy tôi thường kiếm một hòn sỏi ngậm vào miệng mình, rồi gắng đọc tiếng Anh. Hòn sỏi cọ xát vào lưỡi tôi, có lúc máu chảy ra bên mép, nhưng tôi cố gắng để kiên trì.

Nửa năm trôi qua, hòn sỏi nhỏ đã bị mài tròn đi, lưỡi tôi cũng đã nhẵn, tiếng Anh đã thành người giỏi thứ 3 của lớp.

Tôi vô cùng cảm ơn mẹ, lời mẹ khích lệ tôi vượt qua khó khăn lớn trong học tập.

lần đầu tiên tôi được tham gia cuộc thi Olympic tri thức toàn quốc khu vực Thiên Tân, đoạt giải Nhất môn Vật lý và giải Nhì môn Toán học, tôi được đại diện Thiên Tân đi Hàng Châu tham gia Cuộc thi Olympic toàn Trung quốc môn Vật lý.

"Đoạt lấy chiếc Cup giải Nhất toàn Trung quốc tặng mẹ, rồi lên đường dự Olympic Vật lý Thế giới!" Tôi không ngăn được nỗi khao khát trong lòng, tôi viết thư báo cho mẹ tin vui và mơ ước của tôi.

Kết quả, tôi chỉ được giải Nhì, tôi nằm vật ra giường, không ăn không uống.

Dù tôi là người đạt thành tích cao nhất trong đoàn Thiên Tân đi thi, nhưng nếu tính cả những khốn khổ của mẹ tôi vào, thì thành tích này không xứng đáng!

Tôi về trường, các thầy ngồi phân tích nguyên nhân thất bại cho tôi thấy: Tôi những muốn phát triển toàn diện cả Toán Lý Hoá, những mục tiêu của tôi quá nhiều nên sức lực tinh thần tôi phải phân tán rộng. Nếu giờ tôi chỉ chọn một mục tiêu trước mắt là kỳ thi Toán, nhất định tôi thắng.

Tôi cuối cùng đã giành chiến thắng tại kỳ thi Olympic Toán toàn Trung Quốc với điểm số tuyệt đối, lọt vào đội tuyển Quốc gia, cả mười kỳ thi kiểm tra ở đội tuyển tôi đều là người đứng đầu. Với thành tích đó, tôi được sang Argentina tham gia kỳ thi Olympic Toán quốc tế.

Nộp xong phí báo danh, tôi gói những sách vở cần chuẩn bị và tương đậu cay của mẹ lại, chuẩn bị lên đường.

Giáo viên chủ nhiệm và thầy giáo dạy Toán thấy tôi vẫn mặc bộ quần áo thải của người khác cho, những thứ áo quần màu sắc chả đâu vào đâu, kích cỡ khác nhau, bèn mở tủ áo của tôi ra, chỉ vào những áo trấn thủ vá, những áo bông tay đã phải nối hai lần, vạt đã phải chắp ba phân, hỏi tôi:

"Kim Bằng, đây là tất cả quần áo của em ư?"

Tôi chả biết nói sao, vội đáp: "Thầy ơi, em không sợ người khác chê cười! Mẹ em thường bảo, Phúc Hữu Thi Thư Khí Tự Hoa - trong lòng có sách vở tất mặt mũi sáng sủa, em mặc những thứ đồ này đi Mỹ gặp tổng thống Clintơn em cũng chẳng thấy ngượng."

Olympic Toán học Thế giới lần thứ 38 chính thức khai mạc.

Chúng tôi thi liên tục suốt năm tiếng rưỡi, từ 8 giờ 30 phút sáng tới 2h chiều. Ngày hôm sau công bố kết quả, đầu tiên công bố Huy chương Đồng, tôi không muốn nghe thấy tên mình; Sau đó công bố Huy chương Bạc, cuối cùng, công bố Huy chương Vàng, người đầu tiên, người thứ hai, người thứ ba là tôi.

Tôi khóc lên vì sung sướng, trong lòng tự nói: "Mẹ ơi, con mẹ thành công rồi!"

Tin tôi và một người bạn nữa đoạt Huy chương Vàng kỳ thi Olympic Toán học ngay chiều hôm đó đã được Đài phát thanh Nhân dân Trung ương TQ và Đài truyền hình Trung ương TQ đưa. Ngày 1/8, chúng tôi vinh quang trở về, lễ đón long trọng được Hiệp hội khoa học Trung Quốc và Hội Toán học TQ tổ chức. Khi đó, tôi muốn về nhà, tôi muốn sớm gặp mẹ, tôi muốn chính tay tôi đeo tấm huy chương vàng chói lọi lên cổ mẹ...

Hơn mười giờ đêm tối hôm đó, tôi cuối cùng đã đội trời đêm về đến nhà. Người mở cửa là ba tôi, nhưng người một tay ôm chặt lấy tôi vào ngực trước lại chính là mẹ tôi.

Dưới trời sao vằng vặc, mẹ tôi ôm tôi rất chặt...

Tôi lấy tấm huy chương vàng đeo lên cổ mẹ, khóc một cách nhẹ nhõm và sung sướng.

Trường Trung học số Một của Thiên Tân chật ních người, mẹ được ngồi lên bàn Chủ tịch danh dự cùng với các quan chức Cục giáo dục Thiên Tân và các giáo sư toán học hàng đầu. Hôm đó, tôi đã phát biểu thế này:

"Tôi muốn dùng cả sự sống của tôi để cảm tạ một người, là người mẹ đã sinh và nuôi nấng tôi. Mẹ tôi là một người phụ nữ nông dân bình thường, nhưng những đạo lý mẹ dạy tôi nên người đã khích lệ tôi cả đời. Năm tôi học lớp 10, tôi muốn mua cuốn sách "Đại từ điển Anh-Trung" để học tiếng Anh, mẹ tôi không có tiền, nhưng mẹ vẫn nghĩ cách giúp tôi.

Sau bữa cơm sáng, mẹ tôi mượn một chiếc xe cải tiến, chất một xe rau cải trắng, hai mẹ con tôi đẩy ra chợ huyện cách hơn bốn mươi km bán rau. Đến được chợ đã gần trưa, buổi sáng đó tôi và mẹ chỉ ăn hai bát cháo ngô nấu với khoai lang đỏ, lúc đó bụng đói cồn cào, chỉ mong có ai tới mua cho cả xe rau ngay. Nhưng mẹ vẫn nhẫn nại mặc cả từng bó, cuối cùng bán với giá 1 hào một cân. Hai trăm cân rau đáng lẽ 21 tệ, nhưng người mua chỉ trả 20 tệ.

Có tiền rồi tôi muốn ăn cơm, nhưng mẹ bảo nên đi mua sách trước, đó là việc chính của ngày hôm nay. Chúng tôi đến hiệu sách hỏi, giá sách là 18 tệ 2 hào 5 xu, mua sách rồi còn lại 1 tệ 7 hào 5 xu. Nhưng mẹ chỉ cho tôi 7 hào rưỡi đi mua hai cái bánh bột nướng, một tệ kia còn phải cất đi để dành cho tôi làm học phí. Tuy ăn hết hai cái bánh nướng, nhưng đi bộ tiếp 40km về nhà, tôi vẫn đói tới mức hoa mắt chóng mặt, lúc này tôi mới nhớ ra tôi đã quên không phần cho mẹ ăn một miếng bánh nướng nào, mẹ tôi chịu đói cả ngày, vì tôi mà kéo xe suốt 80km đường xa.

Tôi hối hận tới mức chỉ muốn tát cho mình một cái, nhưng mẹ tôi chỉ bảo: "Mẹ ít văn hoá, nhưng mẹ nhớ khi nhỏ được thầy giáo dạy là, Golgi có nói một câu: Nghèo đói là trường đại học tốt nhất. Nếu con có thể tốt nghiệp trường đại học này, thì những trường đại học như Thiên Tân, Bắc Kinh con chắc chắn đều đỗ."

Khi mẹ nói thế mẹ không nhìn tôi, mẹ nhìn ra con đường đất xa xôi, cứ như thể con đường đất đó có thể thông tới tận Thiên Tân, đi thẳng tới Bắc Kinh.

Tôi nghe mẹ bảo thế, tôi không thấy đói nữa, chân tôi không mỏi nữa..

Nếu nghèo đói là trường đại học tốt nhất, thì tôi muốn nói rằng, người mẹ nông dân của tôi chính là người thầy giáo giỏi nhất của đời tôi."

Dưới khán đài, không biết có bao nhiêu đôi mắt đã ướt đẫm, tôi quay về phía người mẹ tóc hoa râm của tôi, cúi người xuống kính cẩn...

Bottom of Form

 http://vfpress.vn/threads/nguoi-me-cau-chuyen-cua-mot-tien-si-toan-hoc-dai-hoc-harvard.24992/#ixzz2Ppjsu5Rh

Nhạc sĩ Tô Hải nói về... các con số...

Ngay từ thuở cắp sách đến trường Soeur St Joseph, mình đã là một học trò cực ngu về môn toán. Sau này càng học lên cao hơn cấp 1, cấp 2 (cấp 3 dở dang vì hăng máu vịt “xếp bút nghiên lên đường tranh đấu”!) thấy việc đi thi cái món văn học Tây, luôn được nhân 3 (coeficient 3) nên mình càng chểnh mảng việc học toán.

Vậy mà hôm nay đây, đến thời U90, mình lại hay bị vật lộn suy nghĩ bực mình về những con số!!! Sổ tay mình dầy đặc những con số để … suy nghĩ về cái khía cạnh …nhân văn và xã hội của những chuỗi 000 lắm lúc đến điên cái đầu để tìm xem nó nói cái gì và mình có thể nói cái gì về nó! Và quả là lý thú thật!

Hôm nay, nhân đọc câu nói của Sanjay Wijesekera: ““Đôi khi chúng ta quá quan tâm đến các con số lớn, mà không nhìn thấy những câu chuyện buồn đằng sau mỗi con số thống kê”” trên tờ Dân Trí, như một lời chỉ giáo cho những ai đang còn nhìn những con số một cách khách quan, lạnh lùng, mà muốn trả lời ngay cho vị nhân viên cao cấp UNICEF này rằng: “Dạ! Thưa ông/ bà! nước Việt Nam tôi đã có quá nhiều kinh nghiệm xương, máu, mồ hôi, nước mắt, buồn nhiều-vui ít vì những con số rồi ạ!”

Cả 2, 3, 4.. cuộc chiến tranh lớn nhỏ ở nước tôi, từ ngày tôi làm lính lúc 18 tuổi (1945), tôi đã được “ru” trên những chiến thắng tiêu diệt quân thù. Tôi nhớ, đã có lần, một tờ báo “địch” đã viết sau khi Việt Nam im tiếng súng: ”Nếu tổng cộng tất cả những con số lính Mỹ bị tiêu diệt, những số máy bay, tầu chiến Mỹ bị bắn rơi, bắn chìm trong chiến tranh Việt Nam thì…. Quân Đội Mỹ hiện nay chỉ còn là một quân đội …ma! (armée fantô me!). Còn về phía chúng tôi thì sao?… “Trăm trận đánh trăm trận thắng! Chẳng ai chết trận bao giờ!” (Vì mọi con số thương vong bên chúng tôi là “tế nhị cấm nói”).

Thế đấy! Những con số trong thời chiến tranh đối với chúng tôi rất là hiếm thấy trừ số quân “Mỹ-ngụy” hàng ngày bị tiêu diệt nơi chiến trường! Còn ở hậu phương thì….chẳng nhẽ lại oang oang lên: “Mỗi người dân “được” mua…?? mét vải, ?? … lạng thịt, ?? … lít nước chấm!!!?” Hiếm hoi lắm mới được nghe thấy một con số cứ lải nhải mãi trên đài, trên báo! Đó là: ”Năm tấn thóc để góp phần đánh Mỹ”! Một con số mà chính nông dân ở miền Bắc và sau này ở miền Nam cũng thế đều nói: “Láo khoét! Một năm có 5 tấn, nộp thuế rồi có mà ăn …phân à!” Và quả là vô cùng ngạc nhiên khi một số nhạc sĩ đi thực tế “quê hương 5 tấn” thì, ngay miệng ông bí thư Nguyễn văn Đông nói ra “ Báo cáo lên T-Ư là 5 tấn chứ thực ra thì phải 6, 7 tấn đấy! Phải lo để lại chút ít cho bà con chứ báo cáo hết thì sẽ khổ vì … thuế và bà con nơi khác có khó khăn chửi cho mục mả!” Và tôi đã nhận thức ra một điều vô cùng mới mẻ: “Con số là bùa phép đánh lừa hữu hiệu nhất đối với người ngu kể cả người lãnh đạo…ngu!” (Thời ấy có mấy bố bộ chính trị biết chi đến cái chuyện nhà nông!)

Vật đổi sao dời, đất nước này qua nhiều cơn bị bỏ bê bởi bạn bè bốn biển, đành phải liều tìm kế thoát thân bằng con đương “Đổi mới…như cũ” (nhưng tồi hơn cũ). Nhà máy, ruộng đất trả về cho dân, chợ búa, hàng quán được tự do mở lại dưới cái mác “Kinh tế thị trường” nhưng vẫn định hướng “Xờ hờ chờ ngờ”!? Nghĩa là cho chúng mày làm ăn, nhưng cấm tiệt lúc nào là định hướng của chúng tao!” thì ôi thôi! Những kẻ không thích con số như mình lại bị quẳng vào cả một mê hồn trận con số!

Trước tiên, với lũ già chúng mình sống ở đời, nếu khi đi học chỉ biết đến con số trăm (100đ) đã là ghê lắm rồi! Thì cách mạng càng tiến lên cái dãy số (0) nó cứ kéo dài thêm từ tiền triệu đến 100 triệu, từ tỉ đến ngàn tỷ …và bây giờ là trăm, ngàn, ngàn tỷ! (chắc chẳng mấy chốc phải làm quen với tỷ tỷ ví dụ: một trăm tỷ tỷ chẳng hạn) “Thú thật là có những con số nói lên thì dễ nhưng viết ra chưa chắc ai cũng có thể viết đúng! Quả là tiền nước ta nhiều tới mức khó nước nào đuổi kịp!

Cứ xem thử những gì đằng sau những con số mà mình mới ghi lại sau đây trong vòng 2 tuần vừa qua thì thấy: Mỗi con số có thể là một bài xã luận hay cực kỳ. Mình thử kê khai ra và thử bình về nó một vài dòng xem sao:

-Hai anh Coor Dênh (*) và Nguyễn Tất Dũng đều là dân đen ở Quảng Nam đã bỏ ra 500 triệu để dành để xây nhà cho riêng mình nhưng, trước sự đi lại làm ăn, khó khăn của dân làng, học hành vất vả của các cháu hàng ngày lò dò qua cầu tre lắt lẻo hoặc đu giây thí mạng nên đã “xếp việc nhà lo việc làng xã” và bỏ hết tiền túi ra đàm cầu cho dân qua lại!

Kết quả 2 cây cầu tư nhân đã hoàn thành trước sự hoan nghênh rầm trời của báo chí lề đảng! Nhưng cũng thời gian đó, báo chí chạy tít lớn: ”Sẽ chi ..1,8 tỉ USD tức là 36.000.000.000.000 đồng để… rút ngắn đường đi từ Hà-Nội vào Sài Gòn …4 tiếng 30’ nâng tốc độ chạy tầu lên tới…90km/giờ trong thời gian từ 7 đến…14 năm!”

Con số tiền dài đến ghe người để cải tạo giao thông thì… kinh khủng nhưng hiệu quả tức thời và nhân văn lại chẳng sao so sánh được với những gì 2 anh Dênh và Dũng đã làm! Còn những người chuyên đi máy bay free (vì nhà nước trả tiền hoặc đi chuyên cơ), những kẻ thời giờ chẳng có một xu giá trị gì, thì 4 tiếng rưỡi đồng hồ có lẽ chỉ là đủ thời gian để tán gẫu ở quán bia ôm! Đặc biệt với nhân dân lao động thì … đi tầu dù chậm hay nhanh cũng là điều “xa xỉ”! Vì ngay tết nhất đến, không có sự giúp đỡ, tài trợ thì dù tầu chợ có chậm như xe bò, chưa chắc 100% anh chị em các khu công nghiệp đã có tiền mua vé về thăm quê hương, cha mẹ! Những cái đầu chuyên nghĩ chuyện hoành tráng đâu có nghĩ đến tầu nhanh hay chậm dành cho ai và để làm gì mà chỉ tính toán xem nhanh thì ăn bao nhiêu ,chậm thì ăn bao nhiêu! Thế thôi!

-60 tỉ USD tức là xấp xỉ 1.500.000 tỉ đồng, riêng Vinalines 23.000.062.000.000.000 tỉ là tiền nợ công (hay tư?) là con số mới nhất mà mới nghe ai cũng mà giật mình! Vậy mà: Mọi sự sẽ “đâu vào đấy” do các anh trên đã: ”Quyết liệt tái cơ cấu, quyết liệt cải tiến công tác vĩ mô” và “đang đi …..đúng hướng” Quyết không thể để phá sản, không thể giải thể! “Các nhà giáo sư tiến sỹ kinh tế học ăn lương cao của đảng đã thay nhau lên Tivi khẳng định như thế! Cứ chờ khi họ theo bác của họ cả rồi toàn dân sẽ….biết (quyết thế nào và liệt đến đâu …LBT)!

-500 trường Đại Học và Cao Đẳng, 24.000 tiến sỹ, 9.000 giáo sư, 33.000 nhà khoa học để trong 10 năm qua đã trình làng khoa học thế giới “những”…5 bằng sáng chế! (Petro Times) để trước hàng loạt trận động đất ở đập Sông Tranh 2, hết đoàn này đến đoàn khác vào làm khổ địa phương phải tiếp đón để rồi: ”Tất cả đều không một ai dám phủ nhận “Đập thủy lợi ST2 chính là thủ phạm!”. Y hệt như “chủ trương lớn” của đảng-nhà nước về khai thác bô xít ở Tây Nguyên là sẽ có lãi!” Cứ tiếp tục tiến lên! Quả là sang hành tinh khác cũng chẳng tìm ra nơi có nhiều nhà trí thức chả giống ai ở cái đất nước thiên đường XHCN này!

Còn cả đống những con số cực kỳ trừu tượng và thách đố với ngay các nhà kinh tế học nổi tiếng mà chính cái tổng cục “khống” kê mới đưa ra mình cũng ghi chép nguyên xi như sau:

LẠM PHÁT là:

2002 –> 4 – 2003 –> 3 – 2004 –> 9,5 – 2005 –> 8,4 – 2006 –> 6,6 – 2007 –> 12,63 – 2008 –> 19,9 – 2009 –> 6,88 – 2010 –> 11,75 – 2011 –> 18,58 – 2012 –>6,81

Còn TĂNG TRƯỞNG GDP thì:

2002–>7,8 – 2000–>7,34 – 2004–>7,70 – 2005–>8,44 – 2006–>8,87 – 2007–>8,5 – 2008–>6,23 – 2009–>5,32 – 2010–>6,78 – 2011–>5,89 – 2012–>5,03

Đọc xong thì khá nhiều nhà kinh tế học phải thốt lên: ”Chẳng biết họ moi đâu ra những con số này?”. Còn mình thì: “Lại bịp!”

Đây chỉ là những con số mà mình ghi chép được trong tháng 3 này. Còn những giấc mơ hoành tráng chi tiền bạt mạng hơn như Dự án tầu cao tốc, như Dự án “Nghiên cứu biến đổi gen để nâng cao thể chất và trí tuệ con người Việt Nam” với những con số (000000) dài cả thước thì … kệ họ nói cho …sướng miệng cho ra vẻ ta đây cũng có Ai-Cu bằng người, khi biết lo phương tiện cho các bà nội trợ đi chợ, các cháu đi học chỉ mất có một vài phút (!) cho cầu thủ ta đá bóng Tây cũng phải thua luôn!

Trước khi tạm ngừng mình xin thông tin thêm một con số “hư cấu” đến hỗn sược, xấc láo, liều lĩnh đến nực cười mới được xướng ngôn viên sặc mùi hiếu chiến công khai nói như thật bên “nước bạn của các ông ấy”: Công Hòa Dân Chủ Nhăn Răng Chết Đói Triều Tiên:

Mới ngày 22/3/20013 đây, chính mắt mình được xem “ké” Le Monde: bộ phim…“cận tưởng” có nhan đề “Cuộc chiến ngắn ba ngày” dài 4 phút (!) của đài truyền hình nhà nước của ông, cha, con nhà Ủn- Ỉn (Kim Jong Un: được đặt tên sau khi Kim Jong Il đọc bài “Ngu Hơn Lợn” của bác Alan?): Nổi bật trong chiến thắng huy hoàng do nguyên soái Ủn chỉ huy là bắt sống 150.000 tên Mỹ và “gốc gác Mỹ” làm “con tin” (!), sau cuộc tấn công chớp nhoáng, nhảy dù xuống thủ đô Seoul và cuộc tổng tấn công đồng loạt của pháo binh, xe tăng vượt giới tuyến hỏi tội kẻ thù trong chớp mắt! Úi mẹ ơi! Hãi quá! Chẳng biết là “người bạn lớn” đó sẽ cho 150.000 con tin đó ăn cái gì trong khi thần dân Bắc Triều đang phải bóc vỏ cây mà ăn thậm chí ăn cả thịt người!

Tài bịa con số của mấy tay đại độc tài này quả là Hitler, Goebbel có sống lại cũng phải quỳ lạy bằng …tổ sư chứ chẳng chơi!

Một lần nữa mình xin tuyên bố

HIỂU NHỮNG GÌ ĐẰNG SAU NHỮNG CON SỐ CỦA CÁC NHÀ CẦM QUYỀN ĐƯA RA THÌ NƯỚC CHÚNG TÔI DO THỪA KINH NGHIỆM XƯƠNG MÁU NÊN CHẮC CHẮN LÀ VÔ ĐỊCH!

^{http://www.gocnhinalan.com/blog-cua-alan-va-bca/nh-vn-ni-cc-con.html}

Khủng hoảng niềm tin (phần 2)

<< Trích từ Blog của Tiến sĩ Trần Vinh Dự>>

Thế nhưng bức tranh kinh tế của Việt Nam, dù không tươi sáng như hồi 5 năm trước, vẫn không phải là một bức tranh đầy màu tối.  Việt Nam vẫn là một quốc gia đang phát triển có nhiều tiềm năng và được thế giới nhìn nhận là có nhiều nền tảng tốt để phát triển. Việt Nam vẫn có nhiều ngành nghề có sức cạnh tranh cao, đặc biệt là các ngành liên quan đến nông nghiệp và thuỷ, hải sản. Năm 2012 là một năm khó khăn nhưng kim ngạch xuất khẩu 11 tháng đầu năm đã đạt 104 tỷ USD, tăng 18,4% so với cùng kỳ  năm 2011. Nhiều hãng sản xuất lớn và các quỹ đầu tư thị trường mới nổi vẫn coi Việt Nam là một điểm đến sáng giá.

Nhìn thẳng vào sự thật, lịch sử Việt Nam đã trải qua nhiều thời kỳ cam go hơn rất nhiều lần so với hiện nay. Chỉ cần tính trong vòng 100 năm trở lại đây, Việt Nam đã từng kinh qua những giai đoạn cực kỳ khó khăn - từ đất nước bị ngoại bang xâm lược và đô hộ, kinh tế kiệt quệ làm hàng triệu người bị chết đói, chiến tranh triền miên giữa hai miền Nam - Bắc, chiến tranh biên giới khốc liệt ở phía Bắc với Trung Quốc, chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và chống diệt chủng ở Campuchia, tới giai đoạn đầu của cải cách Đổi Mới với lạm phát phi mã lên tới 300%-400% trong nhiều năm liền.

Trải qua nhiều thách thức như vậy, dân tộc Việt Nam vẫn vượt qua, tồn tại, hồi sinh, và thịnh vượng. Những thách thức liên tục trong lịch sử đã định hình dân tộc Việt Nam với tư cách là một dân tộc không chịu khuất phục trước sự đe doạ, trước bạo lực, trước bất công, trước sự chèn lấn của ngoại bang, và trước các khó khăn to lớn tới mức có thể đánh gục những trái tim không kiên định. Việt Nam không phải là một dân tộc run rẩy trước sợ hãi, dù đó là nỗi sợ vô hình hay có thật.

Các giá trị này vẫn còn đó, dù trong những khoảnh khắc nhất định của lịch sử, nó có thể bị phủ mờ bởi các lớp bụi của lòng tham ngắn hạn, của sự mê muội nhất thời, của các hạn chế về hiểu biết, hoặc của những sai lầm về lựa chọn lối đi. Nói như cách nói của Roosevelt hồi 80 năm trước, những thách thức về kinh tế của ngày hôm nay là những thách thức do chính chúng ta tạo ra, từ những sai lầm của chính chúng ta, dù “chúng ta” được hiểu là nhà nước, doanh nghiệp, người tiêu dùng, hay bất kỳ một cá nhân nào.

Những sai lầm này có thể nhỏ nhặt như việc thiếu quan tâm giáo dục con cái về giá trị và lối sống khiến cho lớp trẻ dễ lạc lối trong một thế giới toàn cầu hóa, từ hành động ném rác xuống đường góp phần gây ngập lụt đô thị, đánh cá bằng roi điện góp phần làm môi trường bị tàn phá, sử dụng quá mức thuốc trừ sâu khiến cho sản phẩm nông nghiệp của quốc gia bị coi rẻ, bất chấp luật giao thông khiến tai nạn ở Việt Nam cao nhất nhì thế giới, đến những việc nghiêm trọng hơn như hành động chặt phá huỷ hoại rừng đầu nguồn của các doanh nghiệp làm gỗ, xây dựng các công trình thuỷ điện tràn lan và thiếu chất lượng của các doanh nghiệp năng lượng, lợi dụng kẽ hở quản lý để đầu cơ, tệ nạn ăn cắp tiền của giới tài chính - ngân hàng, thủ đoạn rút ruột công trình của giới xây lắp, tập quán kinh doanh quy hoạch và chạy dự án của giới bất động sản, nạn tham nhũng và sách nhiễu của quan chức nhà nước…danh sách này có thể viết dài tưởng chừng như vô tận.

Uy tín chính trị, quyết tâm chân thành, và hành động quyết đoán

Thế nhưng, cũng theo cách nói của Roosevelt, vì chúng là các lỗi lầm của chúng ta, bản thân chúng ta có thể khắc phục được nếu có lòng tin và sự quyết đoán chính sách. Lòng tin vào tính khả thi của thay đổi theo hướng tốt hơn sẽ làm chúng ta không rơi vào bi quan, tiêu cực, lún sâu vào các hành vi huỷ hoại bản thân và người khác, hoặc các hành vi cơ hội, trục lợi và đánh bài chuồn. Lòng tin vào tính khả thi của thay đổi theo hướng tốt hơn cũng làm chúng ta có thêm nhiệt tình, quyết tâm, và nỗ lực hơn để tạo ra chính sự thay đổi đó. Nói cho cùng, khoa học kinh tế hiện đại ngày nay cũng cho rằng kỳ vọng của người tham gia thị trường sẽ dẫn tới kết quả tương ứng của nó. Kỳ vọng thay đổi làm cho kết quả thay đổi theo.

Nhưng lòng tin không tự dưng mà có. Nó không đến từ một bài báo hay, một phát biểu hùng hồn, một bài giảng về đạo đức và triết lý. Có thể những thứ này sẽ tạo nên một tâm trạng phấn khởi trong giây lát, nhưng rồi sẽ tàn lụn nhanh chóng.

Lòng tin chỉ đến từ quyết tâm chân thành của những người lãnh đạo đất nước muốn hướng dân tộc tới một sự đổi thay thực sự. Không có sự thực tâm này, người dân sẽ chỉ như một bầy cừu lạc lối. Không có sự thực tâm này, ngôi nhà sẽ dột từ nóc, và mọi nỗ lực cá nhân từ bên dưới sẽ vô ích. Không có sự thực tâm này, lòng người sẽ luôn luôn nghi kỵ và chia rẽ. Không có sự thực tâm này, dân tộc sẽ không được ngoại bang kính nể. Không có sự thực tâm này, đất nước sẽ không có tương lai. Và điều này sẽ không thay đổi cho đến khi những người lãnh đạo đất nước có được quyết tâm chân thành ấy.

Nhưng chỉ dừng lại ở quyết tâm muốn thay đổi thôi là không đủ. Theo cách nói của Roosevelt, sự phục hưng không chỉ dựa trên những thay đổi về đạo đức, mà nó còn phải dựa trên hành động thực tế. Một quyết tâm mà không đi kèm với hành động thực tế thì chỉ là một lời nói suông không thực lòng.

Đưa Việt Nam ra khỏi vũng lầy hiện nay không phải là một nhiệm vụ bất khả thi. Ngược lại, tất cả các vấn đề này đều có giải pháp. Khủng hoảng kinh tế không phải là một câu chuyện xa lạ với loài người. Nó đã xảy ra nhiều, ở khắp nơi trên thế giới, trong mọi hình thái kinh tế mà loài người đã trải qua. Việt Nam không phải là ngoại lệ, vì thế các vấn đề của Việt Nam hiện nay không phải là một quái tượng chưa từng tồn tại và không ai giải quyết được. Thực tế là các giải pháp này đã được bàn đến nhiều, trong giới chuyên gia, trong các cơ quan tư vấn, từ các tổ chức hỗ trợ quốc tế tới cả các cơ quan có thẩm quyền của nhà nước Việt Nam.

Để biến các giải pháp thành hiện thực, giống như Roosevelt đã triển khai New Deal để đưa nước Mỹ thoát khỏi cuộc Đại Khủng Hoảng hồi năm 1933, sẽ cần thêm một yếu tố nữa mà Roosevelt đã có, và vì thế không cần nói ra. Đó là uy tín chính trị cần thiết để đảm nhiệm vai trò người dẫn dắt, để thuyết phục và cổ vũ toàn xã hội đi theo. Để thống nhất được các nhóm lợi ích chứ không phải tiêu diệt chúng. Để tạo sự đồng thuận cần thiết trong hệ thống chính trị nhằm biến các giải pháp thành chính sách, và từ chính sách đi vào đời sống để xoay chuyển hiện thực. Uy tín chính trị của Roosevelt đủ mạnh để giúp ông làm cho Quốc hội và công chúng Mỹ tin vào quyết tâm chân thành của ông đối với vận mệnh của nước Mỹ và ủng hộ các chính sách mà ông đưa ra. Không có uy tín chính trị này, quyết tâm của Roosevelt, dù chân thành, cũng chỉ là một ý chí cá nhân và không dẫn tới điều gì.

Ở Việt Nam, lòng tin của công chúng đối với Đảng CS và nhà nước đang bị xói mòn, như chính Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng cùng nhiều quan chức cao cấp khác đã nhận xét. Uy tín chính trị bị xói mòn này làm giảm khả năng của nhà nước trong việc tạo ra các xoay chuyển cần thiết trong đời sống xã hội. Uy tín này phải được khôi phục và nó chỉ được khôi phục khi người dân nhìn thấy các động thái quyết đoán của Đảng CS và nhà nước liên quan đến tư cách, trình độ, đạo đức, phẩm chất, tính chuyên nghiệp, tinh thần phụng sự đất nước, và cái nhìn viễn kiến của bộ máy lãnh đạo.

Phải từ việc khôi phục uy tín này, giới lãnh đạo mới có thể vực dậy lòng tin của người dân về tính khả thi của sự đổi thay tích cực. Đi kèm với lòng tin này, các quyết sách thực tế của nhà nước nhằm thẳng vào các vấn đề gai góc nhất đang tồn tại mới có thể giúp Việt Nam thoát khỏi trạng thái trì trệ và quay trở lại con đường phát triển. Chìa khoá để đi vào con đường này đang nằm trong tay những người đang nắm vận mệnh của dân tộc.

http://www.voatiengviet.com/content/khung-hoang-va-niem-tin-phan-hai/1586035.html

Khủng hoảng và niềm tin

<< Trích từ Blog của Tiến sĩ Trần Vinh Dự >>

Đây là lúc phải nói thật, toàn bộ sự thật, thẳng thắn và can đảm. Chúng ta không thể trốn tránh việc đối diện với các hiện trạng của đất nước ngày hôm nay. Đất nước vĩ đại này sẽ vượt qua như nó đã từng vượt qua, sẽ hồi phục và thịnh vượng. Vì thế, trước hết hãy cho tôi cơ hội bày tỏ lòng tin sâu sắc rằng điều duy nhất chúng ta phải sợ hãi chính là nỗi sợ hãi – những mối đe dọa không tên, vô lý, thiếu cơ sở đang làm tê liệt các nỗ lực cần thiết để biến bước lùi thành bước tiến. Trong mỗi giờ phút tối tăm của lịch sử quốc gia, một phong cách lãnh đạo thẳng thắn và mạnh mẽ luôn luôn được đáp ứng bằng sự chia sẻ và ủng hộ của công chúng và đó là mấu chốt để thắng lợi. Tôi cho rằng các bạn sẽ thêm một lần nữa ủng hộ những người lãnh đạo trong những ngày quan trọng sống còn này”.

Đó là lời phát biểu của tân Thổng thống Mỹ Franklin Delano Roosevelt (FDR) vào cuối mùa đông giá lạnh của năm 1933.

Không có gì phải sợ ngoài chính nỗi sợ hãi vô hình

Tính tới cuối năm 1933, nước Mỹ đã trải qua hơn 3 năm của cuộc Đại Khủng hoảng. Sự xuất hiện của cơn sóng thần này được đánh dấu bằng một chuỗi những ngày “đen tối” trong tháng 10 năm 1929. Ngày 24 tháng 10 đã đi vào lịch sử nước Mỹ là ngày Thứ 5 Đen tối với việc thị trường chứng khoán Mỹ mất 11% giá trị. Ngay tiếp đó, ngày Thứ 2 Đen tối (28 tháng 10) chứng kiến thị trường mất thêm 13% và tiếp tục mất thêm 12% nữa vào Ngày Thứ 3 Đen tối (29 tháng 10).

So với thời điểm trước khủng hoảng năm 1929, sản lượng công nghiệp của Mỹ giảm 46%, thương mại quốc tế giảm 70%, giá bán sỉ giảm 32%, trong khi lạm phát tăng 607%. Tính đến thời điểm cuối năm 1933, đã có hơn 11 nghìn ngân hàng trong số 24 nghìn ngân hàng của Mỹ phá sản và hơn 20% (cao điểm lên tới 25%) người lao động ở Mỹ mất việc làm. Tiền gửi ngân hàng bị tiêu tán và công việc không còn khiến hàng triệu gia đình bị lâm vào cảnh thiếu đói. Nghịch cảnh là giá lương thực cũng giảm sút trầm trọng tới 60% khiến cho ngay cả nông dân cũng lâm vào cảnh khốn quẫn.

Tại thời điểm đó, Roosevelt đứng ra đại diện cho Đảng Dân chủ Mỹ tranh cử và đánh bại Tổng thống đương nhiệm Herbert Hoover trong tháng 11 năm 1933.

Roosevelt là tổng thống để lại dấu mốc quan trọng nhất trong lịch sử nước Mỹ ở thế kỷ 20. Ông được đánh giá bởi tuyệt đại đa số các cuộc thăm dò của học giả Mỹ trong lịch sử là một trong 3 tổng thống Mỹ xuất sắc nhất trong mọi thời đại, và trong nhiều cuộc thăm dò, người ta xếp ông ở vị trí số 1, vượt trên cả George Washington và Abraham Lincoln.

Đứng trước cơn sóng thần của cuộc Đại Khủng hoảng, ngay từ bài phát biểu nhậm chức đầu tiên trong mùa đông năm 1933, Roosevelt đã nhắm vào việc khôi phục lòng tin của công chúng vào khả năng có thể vượt qua khủng hoảng. “Cái duy nhất chúng ta phải sợ hãi chính là nỗi sợ hãi” trở thành lời tuyên chiến của ông với cuộc Đại Khủng hoảng. Ông chỉ ra bản chất của cuộc khủng hoảng này không phải là một thứ tai nạn của tự nhiên, mà là do sự thất bại của loài người trong việc điều tiết nhu cầu và phân bổ nguồn lực, do tham lam quá độ, do chạy theo vật chất, do ích kỷ, và do lãng quên các giá trị cơ bản của loài người. Nỗi sợ hãi mà nó tạo ra cho con người là vì lòng tin chỉ có thể trường tồn dựa trên sự trung thực, tự trọng, tính thiêng liêng của tinh thần nghĩa vụ, sự bảo vệ trung thành, và sự phấn đấu quên mình.

Vì nó là sai lầm của con người, nó có thể được sửa chữa bởi con người, nếu có đủ lòng tin. Tuy nhiên, sự phục hưng không chỉ dựa trên những thay đổi về đạo đức, mà nó còn phải dựa trên hành động.

Bắt đầu nhiệm kỳ của mình, Roosevelt đã yêu cầu công chúng ủng hộ để “cho phép tôi đòi hỏi từ Quốc hội một công cụ duy nhất còn lại để đối phó với cuộc khủng hoảng này, đó là quyền lực của Tổng thống để tuyên chiến với tình trạng nguy cấp, mạnh như thứ quyền lực mà tôi có được khi chúng ta trên thực tế bị ngoại xâm.” Lời yêu cầu của ông đã được đáp ứng. Chính sách “New Deal” được ban hành với hàng loạt các chương trình của chính phủ được thiết kế để tạo công ăn việc làm cho người dân, khôi phục kinh tế, và cải tổ hàng loạt các thị trường như ngân hàng, tài chính, và vận tải. Nhiều đứa con tinh thần của chính sách này ngày nay vẫn tồn tại như Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch (SEC) – là cơ quan giám sát thị trường tài chính Mỹ - Công ty Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang (FDIC), và chế độ An sinh Xã hội của Hoa Kỳ.

Hai nỗ lực của Roosevelt - khôi phục lòng tin và sử dụng sức mạnh của nhà nước để đẩy nền kinh tế ra khỏi suy thoái - đã kết hợp hoàn hảo với nhau. Các chính sách của nhà nước được công chúng hỗ trợ gần như tuyệt đối, và vì thế nó đã phát huy sức mạnh. Kinh tế Mỹ tăng trưởng trở lại rất nhanh trong giai đoạn 1933-1937, khi chiến tranh thế giới bắt đầu được Nhật và Đức châm ngòi.

Khó nhưng không phải không có giải đáp

Tính đến cuối năm 2012, Việt Nam đã trải qua 5 năm nền kinh tế vấp phải khó khăn và bất ổn định. Trong khi tăng trưởng kinh tế vẫn ở mức cao trên 5%/năm kể từ năm 2008 và thất nghiệp chính thức vẫn ở mức thấp dưới 4% nhưng tốc độ tăng trưởng kinh tế đang chậm lại và nạn thất nghiệp cũng đang có xu hướng nhích lên. Đáng lo ngại hơn, lạm phát trong nhiều năm ở mức 2 con số - là mức đặc biệt nguy hiểm đe doạ trực tiếp đến đời sống của tầng lớp trung lưu và người nghèo. Trong vòng 5 năm trở lại đây, năm 2008 lạm phát của Việt Nam là trên 20%, năm 2011 cũng xấp xỉ 20%, năm 2010 là trên 10%, chỉ có năm 2009 và 2012 là ở mức một con số do các nỗ lực thắt chặt tiền tệ của năm trước đem lại.

Từ năm 2011 đến nay, Việt Nam còn trải qua nhiều diễn biến đáng lo ngại hơn nữa. Hàng loạt các ngành của Việt Nam đang rơi vào chu kỳ dư thừa công suất, từ sắt thép, xi măng, dược phẩm, hàng không đến bất động sản, chứng khoán, ngân hàng. Nghiêm trọng nhất trong các ngành này là bất động sản.

Việc dư thừa công suất này bắt nguồn từ chính sách tín dụng dễ dãi trong nhiều năm, khiến cho phần lớn các doanh nghiệp nội địa, kể cả tư nhân và nhà nước, đã lạm dụng nguồn tín dụng ngắn hạn rẻ để đầu tư vào các dự án dài hạn. Kết cục là từ năm 2011 trở lại đây, khi thị trường đầu ra khó khăn và tín dụng bị thắt chặt, việc trả nợ ngân hàng của hầu hết doanh nghiệp trở thành nhiệm vụ bất khả thi. Các khoản nợ xấu ngày càng chồng chất đang làm tê liệt dần hệ thống ngân hàng. Trong khi đó, quá trình “giảm nợ” bắt buộc của hệ thống doanh nghiệp khiến cho tăng trưởng tự nhiên của nó không còn được như trước, đẩy mạnh hơn đà giảm tăng trưởng và gia tăng thất nghiệp. (còn tiếp)

http://www.voatiengviet.com/content/khung-hoang-ve-niem-tin/1583702.html